Marc Chagall (1887-1985)

...

Le Cantique des Cantiques - I

13 - Le Cantique des Cantiques I (1960)
Olieverf op papier op doek, 147 x 172 cm
Nice - Musée National Marc Chagall

Je borsten zijn als kalfjes, als de tweeling van een gazelle, die tussen de lelies weidt. (Hooglied 4,5)

Aan de bovenkant van het schilderij aan de linkerkant zien we de twee gazellen, de ene geel en de andere blauw.
Ze zijn een van de weinige precieze toespelingen op de tekst van het Hooglied die we aantreffen in deze reeks.
De figuren worden van het ene schilderij naar het andere herhaald: het omhelzende paar, met de jonge vrouw naakt, verschijnt meerdere keren op het schilderij, en koning David wordt weergegeven in de vorm van een vogel die op de lier speelt linksboven, en door zijn troon in de tegenovergestelde hoek.
Bomen en bloemen zijn hier prominent aanwezig, en de stad Jeruzalem is verticaal weergegeven langs de rechterrand van het schilderij.

...

Le Cantique des Cantiques - II

14 - Le Cantique des Cantiques II (1957)
Olieverf op doek, 139 x 164 cm
Nice - Musée National Marc Chagall

Boven de maanverlichte Heilige Stad, lijkt de naakte jonge vrouw, ontspannen, met haar ogen gesloten, te liggen en zachtjes te wiegen op een palm, bekeken door haar minnaar (een zelfportret van Chagall?).
Op de top van de palm zien we een geit, een huisdier dat het huis symboliseert in het werk van Chagall.
Het kleine silhouet van David, die gevleugeld is als een engel of een vogel, is te zien in de rechterbovenhoek met zijn troon vlak daaronder.
De gecentreerde compositie, ronde vormen en gebruikte kleuren geven deze scène een vredige, meditatieve kwaliteit.

...

Le Cantique des Cantiques - III

15 - Le Cantique des Cantiques III (1960)
Olieverf op doek, 149 x 210 cm
Nice - Musée National Marc Chagall

Deze complexe, krioelende compositie kan worden gelezen als het verhaal van Chagalls eigen leven.
De motieven zijn georganiseerd langs drie hoofdbogen, zoals de borsten en buik van een vrouw, en een horizontale as die het beeld in tweeën snijdt.
Langs deze as ligt Jeruzalem vervangen door twee steden die elkaar spiegelen: aan de top, Vence en de toren van zijn kathedraal.
Daaronder Vitebsk, de geboorteplaats van de schilder, geïdentificeerd door het heiligdom met de groene koepel.
Het onderste, ondersteboven deel van het schilderij zou dan kunnen worden genomen om het leven van de kunstenaar voor de oorlog te vertegenwoordigen, en de vrouw die langs de onderkant zou een eerbetoon zijn aan zijn eerste vrouw, Bella.
Het bovenste deel zou een hymne aan het nieuwe geluk gevonden in Vence met zijn tweede vrouw, 'Vava'.
Ook Chagall zelf is linksboven op het schilderij afgebeeld als een oplettende toeschouwer van de scène die hij aan het schilderen is.

...

Le Cantique des Cantiques - IV

16 - Le Cantique des Cantiques IV (1958)
Olieverf op papier op doek, 145 x 211 cm
Nice - Musée National Marc Chagall

Deze keer wordt het paar getoond op de rug van een gevleugeld paard dat over Jeruzalem vliegt.
Typerend voor Chagalls meerlagige betekenissen, vertegenwoordigt het dier de kracht van verlangen en fysieke liefde, maar is ook Pegasus, het gevleugelde paard uit de Griekse mythe dat poëzie symboliseert, en kan bovendien de kracht van menselijke liefde belichamen, haar vermogen om zich te verheffen tot het goddelijke.
De sleep van de bruidsjurk en de benen van het paard lopen taps toe, zoals de staarten van kometen, waardoor het dynamische effect van de opwaartse beweging wordt versterkt.
Davids gezicht is 'groen van geluk', zoals een Jiddische uitdrukking zegt.
De bruisende menigte aan de onderkant van het schilderij omvat degenen die de Thora en menora's dragen, geliefden en moeders met kinderen.
Het lijkt de liefde van mannen en vrouwen te vieren en daarmee de maker.

...

Le Cantique des Cantiques - V

17 - Le Cantique des Cantiques V (1965-66)
Olieverf op papier op doek, 150 x 226 cm
Nice - Musée National Marc Chagall

Dit werk is georganiseerd rond twee heuvels, die elk een stad vertegenwoordigen die geliefd is bij Chagall: Vitebsk en links Jeruzalem.
Om verwarring te voorkomen heeft Chagall uiterst links de troon van koning David voorzien van de naam 'Jeruzalem' geschreven in het Hebreeuws.
In een hemel vol dansende figuren heeft de felle zon de vorm aangenomen van de Davidster.
Koning David domineert de linkerkant van het doek.
Zijn lange figuur wordt bekroond door een vogelkop, want zijn lied roept het geluid van vogels en engelen op.
Hij beweegt door de lucht naar een bruid omringd door bloemen en fruit, zoals een belofte van nakomelingschap

Bron:

Marc Chagall - Paul Verheijen

Message Biblique - Het Hooglied (13 t/m 17)